Theo dữ liệu từ Batdongsan.com, trong giai đoạn 2019 - 2024, giá bất động sản tại Việt Nam đã tăng tới 59%, cao hơn cả Mỹ (+54%), Úc (+49%), Nhật Bản (+41%) và Singapore (+37%). Mức tăng này cao gấp 3-6 lần so với các quốc gia trong khu vực như Thái Lan, Malaysia, Indonesia. Tuy nhiên, lợi suất cho thuê bất động sản ở Việt Nam chỉ vào khoảng 4% thấp hơn so với mặt bằng chung của thế giới.
Lý giải tại sao giá nhà ở Việt Nam lại tăng mạnh như vậy? GS.TS. Đặng Hùng Võ, Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường chia sẻ với báo chí, thị trường bất động sản Việt Nam phát triển tương đối tự do, tức công cụ quản lý chưa được mạnh mẽ.
"Chúng ta thừa nhận quản lý thị trường bất động sản chỉ có duy nhất công cụ thuế, còn quản lý hành chính không thể quản lý nổi. Chúng ta cũng chưa có một sắc thuế hợp lý, hay nói cách khác thậm chí có những sắc thuế được coi như hợp lý nhưng khả năng thực thi không có", ông Võ nhấn mạnh.
Ông Võ chia sẻ, người dân muốn làm giàu nhanh thì chỉ có một cách duy nhất là tham gia vào thị trường bất động sản. Trong một thị trường chưa quản lý được mặt bằng giá do không có sắc thuế phù hợp hoặc thuế có nhưng không khả thi. Lúc đó, việc giá ảo tích tụ vào bất động sản rất lớn. Chính giá ảo đó đang làm cho đồng tiền có nguy cơ mất giá.
"Chúng ta thấy thường xuyên có tin đồn làm cho giá bất động sản tăng. Có thể thấy rõ, sau Covid khi thị trường rơi vào những ách tách nhất định, mọi người chịu lỗ cũng khá nhiều.
Sau đó xuất hiện những tin đồn mang tính dư luận thể hiện cụ thể ở những cuộc đấu giá đất trả giá lên cao rồi bỏ tiền cọc. Tất cả điều đó đều có mục đích tạo ra tăng giá cho thị trường bất động sản.
Mục tiêu để những người kinh doanh bất động sản cứu lại phần lỗ của mình thời kỳ sau Covid. Đặc biệt, khi có tin đồn giá tăng thì ai có bất động sản cũng muốn giữ lại, có ai đến hỏi mua thì nói giá rất cao. Đấy gọi là dư luận tạo tâm lý thị trường", ông Võ nói.
Vị này chỉ ra một điểm đặc biệt của thị trường bất động sản. Điều này không phải là lạ mà là thói quen: khi nghe động đậy giá tăng lên thì ai có bất động sản cũng muốn nói giá của mình phải là giá cao. Ông Võ cho rằng, như vậy sẽ kìm hãm tính thanh khoản của thị trường.
Thời gian qua, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã liên tiếp có nhiều chỉ đạo quyết liệt, đồng bộ và kịp thời nhằm tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản, kiểm soát hoạt động đầu cơ, thao túng giá, đồng thời thúc đẩy nguồn cung và nâng cao khả năng tiếp cận nhà ở cho người dân. Tuy nhiên, tình trạng mất cân đối cung - cầu, nhất là thiếu nguồn cung nhà ở giá phù hợp, tiếp tục gây áp lực lớn lên thị trường.
Theo thống kê của Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam, thu nhập bình quân của hộ gia đình tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM hiện chỉ đáp ứng được khoảng 30 - 40% giá trị một căn hộ thương mại phổ biến.
Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang bị ảnh hưởng bởi giá ảo. Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) đã đề nghị các hội viên không thao túng giá, không tạo giá ảo, không đưa tin kích thích đầu cơ, trục lợi, gây rối loạn thị trường. Mọi hành vi tăng giá bất hợp lý, vượt xa giá trị thực tế của bất động sản sẽ bị lên án và kiến nghị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Doanh nghiệp hội viên cần chủ động tái cơ cấu danh mục sản phẩm, tăng tỷ trọng nhà ở có giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân có thu nhập trung bình, thu nhập thấp tại đô thị, trong đó ưu tiên phát triển nhà ở thương mại giá hợp lý, nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân và người lao động.
Doanh nghiệp cũng cần tích cực tham gia các chương trình, chính sách phát triển nhà ở quốc gia, bao gồm các chương trình nhà ở xã hội, nhà ở công vụ, nhà ở cho người thu nhập thấp, bảo đảm thực chất và hiệu quả, tránh hình thức hoặc lợi dụng chính sách.
Đồng thời, các doanh nghiệp công khai, minh bạch thông tin về các dự án đang triển khai, đặc biệt là thông tin pháp lý, tiến độ thực hiện, điều kiện huy động vốn, phương án giá bán và kế hoạch bàn giao, nhằm củng cố niềm tin của khách hàng và nhà đầu tư, tránh tâm lý hoang mang, nhiễu loạn do thiếu thông tin chính thức.