Theo Sở Xây dựng TPHCM, hành lang pháp lý về phát triển nhà ở cho thuê hiện vẫn chưa đầy đủ. Các quy định hiện hành chủ yếu là nhà ở xã hội cho thuê và nhà ở thương mại cho thuê, trong khi chưa có cơ chế, chính sách đủ mạnh để khuyến khích phát triển quỹ nhà ở cho thuê quy mô lớn.
Sở Xây dựng TPHCM vừa có báo cáo số 24147/SXD-PTĐT gửi Bộ Xây dựng về tình hình phát triển nhà ở cho thuê và nhà ở xã hội trên địa bàn.
Theo đó, TPHCM đang có tổng cộng 72.581 phòng, căn nhà ở cho thuê thuộc nhiều loại hình khác nhau. Trong đó có 10.056 căn nhà ở xã hội cho thuê, gồm 4.855 căn thuộc quỹ nhà ở cho thuê và 5.201 căn thuộc các dự án nhà ở xã hội đã hoàn thành từ năm 2020 đến nay.
Ngoài ra, TPHCM hiện có 2.096 phòng, căn nhà lưu trú công nhân, bao gồm các dự án trong khu công nghiệp và quỹ nhà do Quỹ Phát triển nhà ở thành phố quản lý.
Hành lang pháp lý chưa đầy đủ
Đáng chú ý, Sở Xây dựng cho biết, TPHCM vẫn chưa có đủ cơ sở để xác định chính xác nhu cầu cũng như đăng ký chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê trong giai đoạn tới. Vì vậy, TPHCM đang tiếp tục triển khai điều tra xã hội học nhằm đánh giá thực trạng và nhu cầu thuê nhà của các nhóm đối tượng trên địa bàn.
Theo Sở Xây dựng, hành lang pháp lý về phát triển nhà ở cho thuê hiện vẫn chưa đầy đủ. Các quy định hiện hành chủ yếu là nhà ở xã hội cho thuê và nhà ở thương mại cho thuê, trong khi chưa có cơ chế, chính sách đủ mạnh để khuyến khích phát triển quỹ nhà ở cho thuê quy mô lớn.
Để hoàn thành mục tiêu phát triển nhà ở xã hội, đồng thời hình thành quỹ nhà ở cho thuê đáp ứng nhu cầu của người lao động, công nhân, cán bộ... Sở Xây dựng kiến nghị Bộ Xây dựng nghiên cứu, tham mưu Chính phủ sớm ban hành và hoàn thiện các cơ chế, chính sách phù hợp.
Trong đó, kiến nghị đưa dự án nhà ở xã hội và dự án nhà ở cho thuê vào loại dự án cấp bách. Nhà đầu tư không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư mà chỉ thực hiện thủ tục công nhận chủ đầu tư. Sau đó thực hiện các thủ tục quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, giao đất, thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc cấp phép xây dựng.
Sở Xây dựng TPHCM kiến nghị cho phép chủ đầu tư dự án được miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp trong suốt thời gian thuê. Đồng thời, cho phép doanh nghiệp có ngành nghề kinh doanh bất động sản (không có hoạt động trong khu công nghiệp, không phải công ty phát triển hạ tầng khu công nghiệp) được thuê đất trong khu công nghiệp để đầu tư xây dựng nhà lưu trú công nhân.
Ngoài ra, Sở Xây dựng cũng kiến nghị cho phép chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại dành từ 50% quỹ nhà trong dự án để cho thuê được hưởng ưu đãi, hỗ trợ như đối với chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội.
Cần ưu đãi vốn, quy hoạch
Về vốn, Sở Xây dựng TPHCM đề nghị ban hành gói tín dụng ưu đãi riêng cho phát triển nhà ở xã hội cho thuê, nhà lưu trú công nhân và nhà ở cho thuê, phù hợp với đặc thù các dự án có thời gian thu hồi vốn dài, với mức lãi suất ổn định khoảng 3 - 4%/năm hoặc lãi suất vay cao hơn lãi suất huy động từ 1,5 - 2%/năm, thời gian vay trung và dài hạn từ 15 - 20 năm, thời gian ân hạn 3 năm.
Cơ quan này cũng kiến nghị hỗ trợ khoảng 70 - 80% lãi suất vay thương mại trong giai đoạn đầu tư và khai thác dự án, đặc biệt trong 10 năm đầu kể từ thời điểm đưa dự án vào vận hành.
Với quy hoạch, trường hợp đồ án quy hoạch chung đã xác định khu vực dự án phù hợp xây dựng nhà ở, cơ quan có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch được căn cứ vào quy hoạch chung để xác định các chỉ tiêu dân số, quy hoạch, kiến trúc, bảo đảm các chỉ tiêu về hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật và kết nối hạ tầng của khu vực, làm cơ sở lựa chọn chủ đầu tư, quyết định chủ trương đầu tư và phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500.
Trường hợp khu đất dự án có một phần hoặc toàn bộ diện tích đất do Nhà nước quản lý hoặc đất được Nhà nước cho thuê, đất trả tiền thuê đất hằng năm hoặc khu đất được xác định có vị trí phù hợp với quy hoạch đô thị và nông thôn để xây dựng nhà ở thì UBND TPHCM được chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời giao chủ đầu tư dự án nhà ở theo quy định của pháp luật về nhà ở, không phải xem xét các điều kiện về đấu giá quyền sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất theo pháp luật về đất đai và đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo pháp luật về đấu thầu.
Nếu chủ đầu tư được lựa chọn thì thực hiện thủ tục thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng tại cơ quan chuyên môn về xây dựng hoặc thực hiện thủ tục cấp giấy phép xây dựng theo quy định tại Điều 7 Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội.